1. ديدار فرشتگان و آمرزش گناهان

حضرت صادق(ع) از قول رسول خدا(ص) فرموده است: «أَلَا وَ مَنْ مَشَى إِلَى مَسْجِدٍ يَطْلُبُ فِيهِ الْجَمَاعَةَ كَانَ لَهُ بِكُلِّ خُطْوَةٍ سَبْعُونَ أَلْفَ حَسَنَةٍ وَ يُرْفَعُ لَهُ مِنَ الدَّرَجَاتِ مِثْلُ ذَلِكَ فَإِنْ مَاتَ وَ هُوَ عَلَى ذَلِكَ وَكَّلَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ بِهِ سَبْعِينَ أَلْفَ مَلَكٍ يَعُودُونَهُ فِي قَبْرِهِ وَ يُبَشِّرُونَهُ وَ يُؤْنِسُونَهُ فِي وَحْدَتِهِ وَ يَسْتَغْفِرُونَ لَهُ حَتَّى يُبْعَث؛(1)

هر كس به قصد شركت در نماز جماعت به سوي مسجدي گام بردارد، خداوند متعال در مقابل هر گام، هفتاد هزار حسنه به او پاداش مي‌دهد و به همين ميزان، درجات او را بالا خواهد برد و چنانچه در اين حال از دنيا برود، خداوند بزرگ، هفتاد هزار فرشته را مأمور مي‌كند تا در قبر به ديدار او بروند و وي را بشارت دهند و در تنهايي قبر، انيس او باشند و تا روز قيامت برايش طلب آمرزش كنند.»

عبارت «فَإِنْ مَاتَ وَ هُوَ عَلَى ذَلِك؛ (اگر در چنين حالي بميرد)»، در اين حديث شريف، ممكن است اشاره به مرگ در مسير رفت و آمد به مسجد باشد. اين احتمال نيز وجود دارد كه اين عبارت، اشاره به اين مطلب باشد كه فضايل و آثار ذكر شده، نصيب انساني خواهد بود كه داراي روحيه انس با مسجد و نماز جماعت باشد و تا پايان مرگ نيز بر اين خصلت باقي بماند و با همين روحيه از دنيا برود. (2)

2. شهادت زمين مسجد

يكي از آثار نماز در مسجد اين است كه زمين آن در روز قيامت شهادت مي‌دهد كه او در آنجا نماز خوانده است. به همين علت است كه ائمه بزرگوار دين(ع) بر خواندن نماز در مساجد متعدد سفارش كرده‌اند. رسول خدا(ص) مي‌فرمايد: «يَا أَبَاذَرٍّ مَا مِنْ رَجُلٍ يَجْعَلُ جَبْهَتَهُ فِي بُقْعَةٍ مِنْ بِقَاعِ الْأَرْضِ إِلَّا شَهِدَتْ لَهُ بِهَا يَوْمَ الْقِيَامَة؛(3) اي ابوذر! هر انساني كه پيشاني خود را براي سجده بر قطعه‌اي از زمين بگذارد، آن زمين در روز قيامت به نفع وي شهادت خواهد داد.» حضرت صادق(ع) مي‌فرمود: «صَلُّوا مِنَ الْمَسَاجِدِ فِي بِقَاعٍ مُخْتَلِفَةٍ فَإِنَّ كُلَّ بُقْعَةٍ تَشْهَدُ لِلْمُصَلِّي عَلَيْهَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ؛(4) در جاهاي مختلف و متعدد از مساجد، نماز به جاي آوريد؛ چون هر گوشه‌اي از زمين در روز قيامت براي نمازگزارش شهادت مي‌دهد.»

3. شفاعت‌ در محشر

رسول اكرم(ص) در بيان شأن و مقام مداومت‌كنندگان بر حضور در مسجد مي‌فرمايد: «إِنَّ اللَّهَ وَعَدَ أَنْ يُدْخِلَ الْجَنَّةَ ثَلَاثَةَ نَفَرٍ بِغَيْرِ حِسَابٍ وَ يُشَفِّعَ كُلَّ وَاحِدٍ مِنْهُمْ فِي ثَمَانِينَ أَلْفاً الْمُؤَذِّنُ وَ الْإِمَامُ وَ رَجُلٌ يَتَوَضَّأُ ثُمَّ يَدْخُلُ الْمَسْجِدَ فَيُصَلِّي فِي الْجَمَاعَةِ؛(5) همانا خداوند به سه گروه وعده داد بدون حساب آنها را وارد بهشت كند و هر يك از اين سه گروه (روز قيامت) مي‌توانند هشتاد هزار نفر را شفاعت كنند. [آنها عبارت‌اند از] 1. مؤذن؛ 2. امام جماعت؛ 3. كسي كه وضو بگيرد، پس داخل مسجد شود و نماز را به جماعت به جا آورد.»

4. ثواب شب‌زنده‌داري

رسول خدا(ص) مي‌فرمود: «مَنْ صَلَّى الْمَغْرِبَ وَ الْعِشَاءَ الْآخِرَةَ وَ صَلَاةَ الْغَدَاةِ فِي الْمَسْجِدِ فِي جَمَاعَةٍ فَكَأَنَّمَا أَحْيَا اللَّيْلَ كُلَّهُ؛(6)كسي كه نماز مغرب و عشاء و نماز صبح را در مسجد و به جماعت بخواند، مثل اين است كه تمام شب بيدار [و به عبادت مشغول] بوده است.»

5. پرچمداراي روز قيامت

خاتم انبيا(ص) فرمود: «يَا أَبَاذَرٍّ طُوبَى لِأَصْحَابِ الْأَلْوِيَةِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ يَحْمِلُونَهَا فَيَسْبِقُونَ النَّاسَ إِلَى الْجَنَّةِ أَلَا وَ هُمُ السَّابِقُونَ إِلَى الْمَسَاجِدِ بِالْأَسْحَارِ وَ غَيْرِهَا؛(7) اي ابوذر! خوشا به حال پرچمداران روز قيامت كه پرچمها را به دوش مي‌گيرند و پيش از ديگران به بهشت وارد مي‌شوند. آنان، همان كساني هستند كه در سحرگاهان و ديگر اوقات در رفتن به مساجد بر ديگران پيشي مي‌گيرند.»

6. برائت از آتش

رسول خدا(ص) فرمود: «مَنْ صَلَّى أَرْبَعِينَ يَوْماً فِي الْجَمَاعَةِ يُدْرِكُ التَّكْبِيرَةَ الْأُولَى كُتِبَ لَهُ بَرَاءَتَانِ بَرَاءَةٌ مِنَ النَّارِ وَ بَرَاءَةٌ مِنَ النِّفَاقِ؛(8) كسي كه چهل روز در جماعت شركت و تكبيرة الاحرام اول را درك كند، دو برائت براي او نوشته مي‌شود: برائت از آتش و برائت از نفاق.»

7. شناور شدن در رحمت الهي

پيامبر اكرم(ص) دربارة حركت‌كنندگان به سوي مساجد مي‌فرمايد: «اَلْمَشَّاؤُونَ اِلَي الْمَسَاجِدِ فِي الظُّلَمِ اُولَئِكَ الْخَوَّاضُونَ فِي رَحْمَۀِ اللهِ؛(9) حركت كنندگان به سوي مساجد در تاريكي، كساني هستند كه در رحمت الهي غوطه‌ورند.»

8 . نورانيت فوق العاده در قيامت
پيامبر خدا(ص) فرموده است: «اِنَّ اللهَ لَيُضِيءُ لِلَّذِينَ يَتَخَلَّلُونَ اِلَي الْمَسَاجِدِ فِي الظُّلْمِ بِنُورِ سَاطِعٍ يَوْمَ الْقِيَامَۀِ؛(10) به‌درستي كه خداوند، كساني را كه در تاريكي شب به سوي مساجد قدم برمي‌دارند، در روز قيامت با نوري درخشان نوراني مي‌كند.»

9. سايه عرش خدا

امام سجاد(ع) مي‌فرمايد كه حضرت موسي(ع) از خداوند پرسيد: «بار خدايا! چه كساني اهل تو هستند كه در روز قيامت ـ كه سايباني جز سايبان تو نيست ـ در ساية عرش تو قرار مي‌گيرند؟» خداوند متعال فرمود: «كساني كه دلشان پاك باشد، آنها كه فقير و ضعيف هستند [و به آنها توجه نمي‌شود]، كساني كه هنگام ياد پروردگارشان من را به عظمت ذكر مي‌كنند، آنان كه به طاعت من بسنده مي‌كنند؛ همان‌گونه كه كودك به شير مادر بسنده مي‌كند، كساني كه به مسجدها مي‌روند و در آنجا پناه مي‌گيرند؛ همان‌گونه كه عقابها به آشيانه‌هاي خود پناه مي‌برند، آنها كه براي مُحَرّمات من به خشم مي‌آيند، در آن هنگام كه حلال شمرده مي‌شود؛ مانند پلنگ كه خشمگين مي‌شود.» (11)

پی نوشت:

1) من لا يحضره الفقيه، ج4، ص17.
2) سيماي مسجد، ج1، ص24.
3) مكارم الأخلاق، حسن بن فضل طبرسي، قم، انتشارات شريف رضي، چهارم، 1412 ق، ص466.
4) وسائل الشيعه، ج5، ص188.
5) مستدرك الوسائل، ج6، ص449.
6) وسائل الشيعه، ج8، ص295.
7) مستدرك الوسائل، ج3، ص433.
8) همان، ج6، ص447.
9) كنزالعمال، ج7، ص557، ح 20236.
10) همان، ح20237.
11) «قَالَ مُوسَى بْنُ عِمْرَانَ (ع) يَا رَبِّ مَنْ أَهْلُكَ الَّذِينَ تُظِلُّهُمْ فِي ظِلِّ عَرْشِكَ يَوْمَ لَا ظِلَّ إِلَّا ظِلُّكَ قَالَ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ الطَّاهِرَةُ قُلُوبُهُمْ وَ التَّرِبَةُ أَيْدِيهِمْ الَّذِينَ يَذْكُرُونَ جَلَالِي إِذَا ذَكَرُوا رَبَّهُمْ الَّذِينَ يَكْتَفُونَ بِطَاعَتِي كَمَا يَكْتَفِي الصَّبِيُّ الصَّغِيرُ بِاللَّبَنِ الَّذِينَ يَأْوُونَ إِلَى مَسَاجِدِي كَمَا تَأْوِي النُّسُورُ إِلَى أَوْكَارِهَا وَ الَّذِينَ يَغْضَبُونَ لِمَحَارِمِي إِذَا اسْتُحِلَّتْ مِثْلَ النَّمِرِ إِذَا حَرِدَ»: مستدرك الوسائل، ج3، ص361.

نویسنده: محمدمهدی فجری ماهنامه اطلاع رسانی، پژوهشی، آموزشی مبلغان شماره 123

منبع: سایت ذی طوی