سوالات عمومی در مورد احکام نماز که برای شما هم پیش می آید
من هنگام نماز خواندن فکرم به جای دیگری می رود و من نمازم را قطع می کنم. تکلیف چیست ؟
پاسخ
– اگر ما توقع داشته باشیم که فکر ما تمام مدت در نماز باشد و هیچ جای
دیگر نرود ، این خیلی مشکل است . اگر هنگام نماز فکر ما جای دیگری رفت تا
ما متوجه شدیم باید دوباره به نماز برگردیم و بهترین شیوه این است که انسان
بداند که دارد با خدا حرف می زند . شما نباید نماز را رها کنید. اگر شما
فکرتان را به نماز برگردانید و نماز را ادامه بدهید نمازتان صحیح است . شما
نباید نماز را بشکنید ولی می توانید نمازتان را دو بار بخوانید و مواظب
باشید که این کار منجر به وسواس نشود.
اگر کسی در محلی نماز بخواند و نداند که محل آن غصبی است یا خیر ، نماز او چه حکمی دارد ؟
پاسخ – نماز این فرد درست است .
اگر انسان در جایی نماز بخواند و بعدا بفهمد که آنجا نجس بوده است نماز چه حکمی دارد ؟
پاسخ
– اگر انسان بعد از نماز متوجه بشود ، نمازش صحیح است . در ضمن لزومی
ندارد جایی که انسان نماز می خواند پاک باشد. صرفا باید محل پیشانی که روی
مهر قرار می گیرد باید پاک باشد.
من امام جماعت یکی از مساجد هستم . آیا فردی که روحانی نیست می تواند بجای من نماز بخواند ؟
پاسخ
– اگر به جز شما دسترسی به روحانی دیگری برای نماز جماعت نیست ، اشکالی
ندارد شحصی که شرایط امامت را دارد نماز جماعت بخواند . از جمله اینکه این
فرد باید عادل باشد و نمازش هم صحیح باشد.
من بچه ی شهرستان هستم و
همسرم اهل تهران است . محل کار من تهران است ولی محل زندگی مان در کرج است
. نمازهای من و همسرم در تهران و شهرستان چگونه است؟
پاسخ – اگر
همسر شما از تهران که وطن او بوده است اعراض نکرده باشد ، الان که برای کار
به تهران می رود ، در تهران نمازش کامل است . چون تهران وطن شما نبوده است
و الان شما ساکن کرج هستید ، اگر به شهرهای دیگر می روید نمازتان شکسته
است مگر اینکه قصد ده روزه بکنید . شهرستان شما که وطن شوهرتان نیست ، برای
شوهر شما مثل سایر شهرها است یعنی اگر شوهر شما قصد ده روز ماندن در آنجا
را داشته باشد نمازش صحیح است .
آیا ما باید نمازهایی را که در بیمارستان در حال بیهوشی و کما هستیم را قضا کنیم ؟
پاسخ
– شما نسبت به نمازهایی که در حال بیهوشی بوده اید وظیفه ای ندارید . اما
شما باید قضای نمازهایی که روی تخت بیمارستان بوده اید را بخوانید .
من
گاهی هنگام وضو گرفتن بعد از اینکه دست چپ خودم را می شویم ، دستم را زیر
شیر آب می برم و بعد مسح می کشم ، آیا این کار اشکال دارد ؟
پاسخ –
اگر شما از آب غیر اضافه ی وضو استفاده می کنید ، این کار اشکال دارد ولی
اگر این کار را به نیت وضو انجام می دهید اشکالی ندارد . شما سعی کنید این
کار را ترک کنید .
بین دو تا سجده ی نماز چه ذکری باید گفته بشود ؟
پاسخ
– ما برای بین دو سجده ، ذکر واجب نداریم ولی ذکر مستحب داریم : استغفر
الله ربی و اتوب الیه و وقتی سر از سجده بر می داریم می گوییم : الله اکبر و
بعد می گوییم : استغفرالله ربی و اتوب الیه ، بعد الله اکبر می گوییم و به
سجده بعدی می روییم.
اگر هنگام سجده نماز ، بینی روی زمین باشد اشکال دارد ؟
پاسخ – خیر . این کار مستحب است . در هنگام نماز پیشانی باید به زمین گذاشته بشود ولی اینکار در مورد بینی مستحب است .
اگر ما شک کنیم که تسبیحات اربعه را چند بار گفته ایم ، تکلیف نماز چیست ؟
پاسخ
– اگر شما می دانید که یک بار گفته اید ، دو بار دیگر بگویید ولی اگر بین
سه بار یا بیشتر شک دارید ، باید بنا را بر سه بار بگذارید و نمازتان را
ادامه بدهید و نمازتان صحیح است .
من بخاطر پا دردم روی صندلی نماز می خوانم . در هنگام سجده ،هفت قسمت بدن من روی زمین قرار نمی گیرد .آیا نماز من درست است ؟
پاسخ-
اگر شما ناچار هستید که روی صندلی نماز بخوانید هر کدام از اعضای هفتگانه
را که می توانید روی زمین قرار بدهید . پیشانی و دستها که روی صندلی است و
زانو هم به زمین نمی خورد . اگر شما می توانید انگشتان پا را روی زمین قرار
بدهید .
من پسر دوم مادرم هستم . من هر روز دو رکعت نماز برای مادرم می خوانم . آیا این کار ثواب دارد ؟
پاسخ
– قطعا ثواب دارد . این نماز مستحبی است ولی اگر شما می دانید که مادرتان
نماز قضا دارد ، سعی کنید نماز قضای مادر را بخوانید : دو رکعت نماز صبح به
نیت مادرم بجا می آورم قربة الی الله .
پاسخ – خیر . اگر فرد نماز و روزه ی قضا نداشته باشد تکلیفی ندارد . اگر میت نماز قضا داشته باشد ، برعهده ی پسر بزرگ است . اگر میت وصیت کرده است باید طبق وصیت عمل بشود. حالا اگر میت وصیتی ندارد و شما نمی دانیدُ که نماز و روزه ی قضا دارد بر شما چیزی واجب نیست .
کسی که نماز قضا دارد آیا باید در اولین فرصت نماز قضا را بخواند ؟
پاسخ – انسان باید مواظبت کند که نمازش قضا نشود ولی اگر نماز قضا شد وقت معین ندارد . یعنی انسان می تواند هر موقع نماز قضا را بخواند ولی فرموده اند که کوتاهی نشود. انسان باید زودتر نماز قضایش را بخواند . بعضی از فقهاء می فرمایند که اگر کسی نمازش قضا شد احتیاط این است که فرد پیش از آنکه نماز بعدی را بخواند ،نماز قضایش را بجا بیاورد.
اگر در نماز ،چادر یا دستمال کاغذی بین مهر و پیشانی قرار بگیرد ، آیا سجده باطل می شود ؟
پاسخ – انسان در نماز باید پیشانی اش را بر چیزی که سجده بر آن درست است بگذارد . اگر چادر یا دستما ل کاغذی بین مهر و پیشانی قرار بگیرد سجده صحیح نیست . در این حالت باید پارچه را از پیشانی کنار بزنید تا پیشانی روی مهر قرار بگیرد .
آیا کسی که نماز واجب قضا دارد می تواند نماز مستحبی بخواند ؟
پاسخ – کسی که نماز واجب قضا دارد می تواند نماز مستحبی بخواند . حالا اگر نماز واجبی است که وقت آن می گذرد ، فرد نباید مشغول نماز مستحب بشود . کسی که روزه ی قضای ماه رمضان برعهده اش است نمی تواند روزه ی مستحبی بجا بیاورد .
اگر زمان نماز شده است ولی من نمازم را نخوانم و به مسافرت بروم ، آیا من باید نمازم را شکسته بخوانم ؟
پاسخ – فعلا که شما در مسافرت هستید ، نماز را شکسته بخوانید . حالا اگر شما در مسافرت بودید و نماز را نخواندید ،وقتی به وطن خودتان رسیدید باید نماز را کامل بخوانید.
نماز و روزه ی فرزند من در وطن اول من و همسرم چگونه است ؟
پاسخ – اگر فرزندان در آن محل بدنیا نیامده اند و بزرگ نشده اند و در آنجا زندگی نکرده اند ، آن محل برای فرزندان شما وطن محسوب نمی شود. اگر شما و فرزندانتان به وطن شوهرتان بروید باید نماز شکسته بخوانید ولی شوهرتان باید نماز را کامل بخواند .
اگر ما به شهرستانی برویم و فرزندمان در آن شهر بدنیا بیاید و درشناسنامه اش هم ثبت بشود ، آیا آن شهر وطن فرزندمان محسوب می شود و باید نماز را کامل بخواند؟
پاسخ – خیر . مقصود از محل تولد زمان بدنیا آمدن نیست . مقصود از وطن یعنی آغاز زندگی در آن محل بوده است و در آنجا بزرگ شده باشد .
من سفر کاری زیادی می روم . آیا نماز من در سفر شکسته است؟
پاسخ – بله . فتوای بسیاری از فقها این است که اگر شما سفر کاری متعددی دارید و نمی توانید ده روز را در محلی بمانید و تمام هفته در سفر هستید ،باید نماز را کامل بخوانید .
آیا در سفر ،تمام نمازها بصورت شکسته خوانده می شود ؟
پاسخ – در سفر تمام نمازهای چهاررکعتی شکسته خوانده می شود ولی نمازهای سه رکعتی و دو رکعتی تغییری نمی کند. در نمازهای مستحبی تعداد رکعت های نماز تغییری نمی کند ولی بعضی از نمازهای مستحبی در سفر ساقط می شود . نمازهای نافله ی ظهر و عصر درمسافرت ساقط است و فتوای بیشتر فقهاء در مورد نافله ی نماز عشا هم این طور است .
اگر ما شخصی را در نماز بخندانیم چه حکمی دارد ؟
پاسخ – اگر ما شخصی را از روی عمد بخندانیم ،مرتکب گناه شده ایم . اگر کسی در نماز خنده اش می گیرد ، باید سعی کند که در نماز نخندد و اگر خنده بصورت لبخند یا تبسم بود نماز باطل نمی شود ولی اگر خنده با صدا و عمدا باشد نماز باطل می شود .
من بیست و نه سال دارم و ناراحتی اعصاب دارم . تابحال نماز نخوانده ام . علت نماز نخواندن من شوهر من است. راهنمایی بفرمایید .
پاسخ – اینکه شما تابحال نماز نخوانده اید ربطی به ازدواج شما ندارد . در ضمن شوهرنباید باعث جهنمی شدن زن بشود.، شما سعی کنید وقتی شوهر شما نیست نمازتان را بخوانید و نمازهای قضای تان را بجا بیاورید و سعی کند که امر به معروف کنید تا شوهرتان هم نماز خوان بشود.
در زمانی که خانم ها عذر شرعی دارند ، آیا باید قضای نمازهای شان را بخوانند؟
پاسخ – خیر در ایام عادت ماهیانه نمازها قضا ندارند ولی روزه ها ،قضا دارند.
آیا برای نمازهای قضا باید کفاره بپردازیم ؟
پاسخ – خیر . نماز قضا کفاره ندارد حتی اگر کسی به عمد نماز نخواند ، نماز قضا را بجا می آورد و توبه می کند . ولی اگر کسی عمدا روزه را بجا نیاورد علاوه بر قضا ،کفاره هم دارد .
نماز خواندن در مکانی که مجسمه دارد چه حکمی دارد؟
پاسخ – در محلی که مجسمه است خواندن نماز کراهت دارد. مخصوصا اگر روبروی انسان باشد.
من وقتی نماز می خوانم تمام کارهای روزانه به یادم می آید، چکار کنم که در نماز حواسم جمع باشد ؟
پاسخ – در نماز ممکن است که حواس انسان پرت بشود ولی انسان باید تلاش کند که وقتی متوجه حواس پرتی شد ، دوباره به نماز برگردد . بهترین شیوه ی توجه و حضور قلب در نماز این است که انسان متوجه باشد که دارد با کسی حرف می زند و مخاطب او خداوند است .کار دیگر این است که انسان در نماز توجه به معنای آن داشته باشد. در جایی که سر و صدا و تردد هست نباید نماز خواند و این کار مکروه است . در خانه مستحب است که جایی برای نماز خواندن باشد.(نماز خانه) نگاه به یک نقطه باعث تمرکز حواس است . پس در هنگام قیام به محل سجده و در رکوع به بین القدمین و در تشهد به دامن خودتان نگاه کنید .
اگر دست انسان خون بیاید و بعد آنرا بشویید ولی باز دست قرمز باشد آیا با آن می توان نماز خواند ؟
پاسخ – اگر صرفا قرمز است و خون از بین رفته است ، نماز خواندن اشکالی ندارد . زیرا جای زخم قرمز است . اما اگر هنوز خون وجود دارد و کاملا شسته نشده است ،نمی توان با آن نماز خواند .
آیا برای خواندن نمازهای مستحب وضو گرفتن لازم است ؟
پاسخ – بله . برای نمازهای واجب و مستحب وضو گرفتن واجب است . فقط نماز میت است که وضو داشتن در آن واجب نیست و مستحب است . نماز مستحب را می توان در حال حرکت خواند ولی خانم ها باید پوشش لازم را رعایت کنند . اگر چادر نباشد اشکالی ندارد ولی باید بدن پوشیده باشد.
اگر ما در واجبات نماز مثل تشهد عباراتی را اضافه کنیم. آیا این اشکال دارد ؟
پاسخ – سایر واجبات نماز یکسری مستحبات دارد . مثلا در تشهد ،اول می گویند : بسم الله و بالله و ... این جزو مستحبات تشهد است . بجا آوردن مستحبات نماز ثواب دارد . اگر ذکر یا دعا یا قرآن را به قصد ورود در نماز نخوانیم اشکالی ندارد . اذکار مستحب مثل اذکار تکبیر قبل یا بعد از رکوع ،اگر به قصد ورود به نماز باشد ، در هنگام گفتن این ذکرها باید بدن در حال حرکت نباشد و در حال آرامش باشد .
کسی که در کودکی نماز خوانده است آیا می توان آن نمازها را بجای نمازقضاهای فعلی قرار بدهد ؟
پاسخ – خیر . کسی که در کودکی نماز خوانده است ثواب آنها را می برد ولی الان باید نمازهای قضا را بخواند.
اگر ما بعد از نماز متوجه شدیم که وضو نگرفته ایم و وقت نماز هم گذشته باشد،تکلیف چیست ؟
پاسخ – شما باید قضای آن نماز را بجا بیاورید. اگر انسان بعد از مدتها متوجه بشود که وضو نگرفته یا وضویش باطل بوده و با آن نماز خوانده است ، باید آن نماز را قضا کند.
اگر در هنگام نماز بچه ای مهر را بردارد تکلیف چیست ؟
پاسخ – شما می توانید از چیزهایی که سجده بر آن صحیح است استفاده کنید . بر زمین ،خاک ، سنگ ،چمن ،بر درخت ، چوب ، کاغذ ، حصیر می توان سجده کرد . اگر هیچ کدام از اینها در جلوی انسان نبود ، انسان در حال نماز که مهرش برداشته شده است ، می تواند چند قدم برود البته بدون اینکه روی از قبله برگرداند و آن مهر را بردارد یا به سنگ فرش برسد و بر آن سجده کند . اگر این کار امکان ندارد و هنوز وقتی برای نماز خواندن وجود دارد ، نماز را رها کند و مهری پیدا کند و دوباره نمازش را بخواند . اگر هیچ کدام از اینها نیست و وقتی هم برای نماز خواندن وجود ندارد ،فرموده اند که می تواند روی فرش یا پارچه ای که از پنبه یا کتان است سجده کند . بعد اگر اینها هم نبود می تواند روی دست یا عقیق سجده کند . در واقع آخرین مرحله روی دست است .
اگر کسی شراب بخورد ، آیا می تواند نماز بخواند ؟
پاسخ – خوردن مشروبات الکلی حرام است و در اسلام نهی شده است و ضررهای زیادی دارد . روایت داریم که اگر در چاهی خمر ریخته بشود بعد آن چاه را پر کنند و از آنجا علفی بروید و گوسفندی آنرا بخورد فرموده اند : من از آن گوشت نمی خورم . این پلیدی خمر را می رساند . حالا فردی که مشروب خورده است ، باید نمازش را بخواند زیرا نمازخواندن وظیفه ی اوست . و اگر نماز نخواند ، فرد دو تا گناه مرتکب شده است . این نماز به این درد می خورد که تکلیف را انجام داده است و در قیامت فرد بخاطر تکلیف انجام ندادن مواخده نمی شود. ممکن است که این نماز قبول نشود یعنی نمره نگیرد .
در نمازهای چهار رکعتی اگر شک کنیم که تسبیحات اربعه را سه یا چهار بار گفته ایم ، تکلیف چیست ؟
پاسخ – اگر شما هنوز به رکوع نرفته اید یک بار دیگر تسبیحات اربعه را بخوانید و اگر به رکوع رفته اید ،دیگر اعتنا نمی کنید و نماز را ادامه بدهید و نماز صحیح است .
آیا حلقه ی طلا برای مرد اشکال دارد ؟ آیا می توان با آن نماز خواند ؟
پاسخ – بله . طلای زرد برای مرد حرام است و اکثر فقهاء می فرمایند که طلای سفیدهم برای مرد حرام است . فلزات دیگر مثل پلاتین و نقره اشکالی ندارد . نماز خواندن با طلا هم حرام است .
اگر ما هنگام نماز جهت قبله را ندانیم تکلیف چیست ؟
پاسخ – شما به هر طرفی که احتمال می دهید آنجا قبله است نماز بخوانید .اگر شما فرصت دارید در چند جهت نماز بخوانید تا شما به سمت قبله یا کمی انحراف از قبله نماز خوانده باشید .اگر انحراف از قبله کم بوده است و پشت به قبله نبوده است ، این نماز اعاده ندارد . اما اگر نماز پشت به قبله یا به سمت راست یا چپ قبله خوانده شود، بسیاری از فقها می فرمایند که این نماز باید اعاده بشود. بعضی می فرمایند که اگر در وقت باشد باید نماز اعاده بشود ولی اگر بعد از وقت نماز متوجه شد، این نماز دیگر اعاده ندارد .